Emosional aclıq nədir?
Emosional aclıq nədir?

Emosional aclıq nədir?

2019/10/02 366

Aclığın iki növü var – zehni (emosional) və fiziki aclıq. Qida insan orqanizmini enerji ilə təmin edir, lakin sadəcə fiziki enerjiyə ehtiyac duyduğumuzda qidalara üz tutmuruq. Bu, həmçinin, emosional aclıq zamanı da baş verir: xoşbəxt olduğumuzda tort yeyirik, kefimiz pozulduğunda dondurma və ya stresli günümüzdə şokolad istəyirik. Bu tələbatlar hər kəs üçün individual olur, ortaq tərəfi isə mənbəyinin zehni aclıq olmağıdır.

Fiziki aclıq – bioloji bədənin enerji tələbatıdır, zehni aclıq isə insanın emosiyalardan əldə edə bilmədiyi həzz və məmnuniyyəti qidalarda axtarmağıdır. Zehni qidalanma, yəni emosiyaların təsiri altında həddən artıq qida qəbul etmək, qida davranışının pozğunluğuna gətirib çıxarır.  

 

Zehni qidalanma və fiziki qidalanma arasında çox kəskin bir fərq var.  Zehin eqonun yaratdığı səbəblərlə qidalanır, bədən isə sadəcə ehtiyacı olduğunda qidalana bilər. Bədən qidalanmada heç bir qərar verə bilmədiyi üçün, zehnin verdiyi qərarlara məhkumdur. Zehnin etdiyi seçimlərə əsasən isə bədən nəticə yaradır. Emosional aclıq artıq çəkinin yaranmasına gətirib çıxarır, çünki qəbul edilən qida bədənin tələbatı deyil, zehnin arzuladıqlarıdır. Bədənimiz var olduğumuz vaxtdan bəri bədən qidalanması proqramına malik olsa da, vaxt keçdikcə zehni qidalanmanı öyrənir və ona məhkum olur.

 

Emosional acliq nedir

 

Zehnin arzu və istəklərilə deyil, bədənin ehtiyaclarına uyğun olaraq qidalandığında, bədən artıq çəki yığmaz. Zehin fərqli düşüncələrlə məşğul olarkən bədənin doyduğunun fərqinə varmır və bu, artıq qidalanmağa səbəb olur. Sağlam və ideal bədən zehnin bədən ilə barışması nəticəsində yarana bilər. Zehin bədənə hörmətlə yanaşmalıdır və bunun fərqində olmalıdır. Zehin, bədənin ehtiyaclarını nəzərə almağı öyrənməlidir və onları nəzərə alaraq seçim etməlidir.

  • Stresli günlərinizdə daha çox qidalanırsınız?
  • Ac olmadığınızda və tox olduğunuzda da qida qəbul edirsiniz?
  • Mənfi emosiyaların təsiri altında qidalara olan marağınız daha çox artır?
  • Qidanı özünüzə verdiyiniz mükafat olaraq qəbul edirsiniz?
  • Qida özünüzü təhlükəsizlikdə hiss etməyinizi təmin edirmi?
  • Ac olduğunuzda özünüzü çox narahat hiss edirsinizmi?

Bu sualların əksəriyyətinin cavabı müsbətdirsə, o zaman sizin qidalardan asılılığınız var və əksər zamanlarda zehni aclıq hiss edirsiniz.

 

Emosional və fiziki aclığı necə fərqləndirmək olar?

Emosional aclıq bir anda yaranır, fiziki aclıq isə tədricən əmələ gəlir.

Emosional aclıq, adətən, əsəbilik, yalnızlıq hissi, özünə inamsızlıq, xoş təəsüratların çatışmazlığı olduğunda, gözlənilmədən və bir ana yaranır. Bu, öncəki qida qəbulları və ya bədənin ehtiyacları ilə əlaqəli olmur.

Fiziki aclıq isə bədəndə enerji tükəndikcə, tədricən, bir öncəki qida qəbulundan ən az 4-5 saat sonra yaranır. Fiziki aclıq, bədənin ehtiyaclarına əsasən, təbii qidalarla yatızdırıla bilir.

Emosional aclıq zamanı doyma hissi yaranmır, fiziki aclıq olduqda isə qida qəbulundan sonra toxluq hissi yaranır. Aclığınızın zehni və ya fiziki olduğunu anlamaqda çətinlik çəkdiyinizdə, bədənə “Həqiqətən acmısan? Nə yemək istəyirsən” sualları verilməlidir. Qida qəbul etmədən bədənindən soruş və onun cavabına uyğun olaraq hərəkət et. Bədənin ehtiyacı olduğun enerjiləri qəbul etməlisən, o zaman qəbul etdiklərin sənə xoşbəxtlik və fiziki gözəllik gətirəcək. Bədən təbii qidalar istəyir və onlarla doyur. Zehnin bir qida tələb etdikdə, o emosional aclığı doydurmağa çalışır; istədiyi həmin qida deyil, o qidanı birlikdə tükətdiyi dostu, sevgilisi və ya valideynləridir. Bu bədənin ehtiyacı deyil, zehin emosional ac olmağıdır. Bədən təbii qidalar tələb edir. Bir armud yediyində doyarsan, lakin bir dilim tort yediyində doymazsan, ikinci və üçüncü dilimləri də istəyərsən, hətta bütün tortu istəyərsən. Bu zehnin ac olmağıdır.

Sənin bədənin dəyərlidir, əgər sən o dəyərin fərqində deyilsənsə, ətrafdan gələn mənfi  təlqinlərin təsiri altına düşmüsən deməli. Bədənindən daha dəyərli olduğunu düşündüyün anlayış gözəlləşəcək, lakin o bədən quruluşunun korlanmağına gətirib çıxaracaq.

Bədən quruluşunun pozulması bədəninə qarşı hiss etdiyin maraqsızlıq və dəyərsizlikdən yaranır. Bədəninə qadağalar tətbiq edərək qətiyyən bu problemi həll edə bilməzsən. Zehninə də, bədəninə də varlığının fərqindəliyini hiss etdirməlisən. Bədəninin gözəlliyini sadəcə sevgi və şükranla gücləndirə bilərsən. Zehin və bədən arasındakı anlaşılmazlıqdan bədən quruluşu zərər görər, zehin isə mənfi düşüncələr ilə dolar.

 

 

Aldadılmış zehin bədənin ehtiyaclarını soruşmadan, bədəndən gələn siqnallara nəzər salmadan, ətrafdan və öz eqosundan gələn mesajlara əsasən hərəkət etdiyi üçün artıq çəki yığar. Problemi həll etmək üçün başqa mütəxəssislərə, həkimlərə, diyetoloqlara müraciət edib, onların məsləhətləri əvəzinə öz bədəninin mesajlarına nəzər salsan problemin həlli yolunu tapar.

Emosional aclıqdan necə azad olmaq olar?

İnsanlar, problemlərini unutmaq və ya onlarda qaçmaq üçün qidalara üz tuturlar. Bunun həlli üçün ilk atılacaq addım bu vərdişinizi tərgirmək olmalıdır. Hansı hadisələrdən sonra  qidaları və şirniyyatı daha çox qəbul edirsinizsə o hadisələrlə üzləşməlisiniz və emosiyalarınızı qidalarla əvəz etməyi tərgitməlisiniz.

Adətən, zehni qidalanmanın səbəbi mənfi emosiyalar olsa da, bəzən hər hansı bir nailiyyətinizə görə özünüzü qida ilə mükafatlandıra da bilərsiniz. Bu da artıq çəkiyə səbəb olar, çünki emosiyaların təsiri altında qida həddən artıq qəbul olunur.

Öz emosiya və düşüncələrinizi idarə etməkdə çətinlik çəkirsinizsə, emosional aclıq sizi daim artıq qidalar qəbul etməyə və çəki almağa istiqamətləndirəcək. Bu vərdişinizdən qurtulmaq üçün emosional aclığı qida ilə deyil, başqa məşğuliyyətlərlə “doydurmaq” lazımdır. Məsələn, yalnızlıq hiss etdiyinizdə sizi rahatladan sevdiyiniz bir insanla görüşün və ya it, pişiyinizi gəzintiyə çıxardın, səbirsizliklə nəyisə gözləyirsinizsə, vaxt keçirtmək üçün fiziki işlərlə məşğul olun, rəqs edin, velosipedlə gəzintiyə çıxın, özünüzü yorğun hiss edirsinizsə duş qəbul edin, kitab oxuyun, bir film izləyin və s.


Həmçinin bax:

Həmçinin bax:

Sağlamlığınızla bağlı bilməli olduğunuz 10 FAKT Sağlamlığınızla bağlı bilməli olduğunuz 10 FAKT

Çox miqdarda qidalanmanın artıq çəki yaradan səbəb olduğunu qəbul etməlisiniz. Sağlam və ideal bədən üçün bədəninin verdiyi siqnalların fərqinə vararaq, qidalanmaq doğrudur. Heç bir qidanı məhdudlaşdırmadan yeyə bilərsiniz, vacib ...

Deniz Egece ilə müsahibə (1-ci hissə) – Leyla Sarabi Deniz Egece ilə müsahibə (1-ci hissə) – Leyla Sarabi

Mən övladlığa verilmiş uşaq olmuşam. Buna görə də çox psixoloji problemlər yaşamışam. Hətta o həddə çatmışdım ki, çəkim 160 kilo olmuşdu. Elə bu müddətdə yoqa ilə tanış oldum. Zamanımı daxili təmizlənməyə, ruhumu anlamağa həsr etd ...

Buse Uçarkuş 4 ayda necə arıqladığı barədə bizə danışdı Buse Uçarkuş 4 ayda necə arıqladığı barədə bizə danışdı

İnternetdə axtarış edirdim və “Arıqlamada son söz” kitabına rast gəldim, lakin inandırıcı gəlmədi mənə. Sınamaq istədim. Kitabı oxuyub bitirdikdən sonra, mənim üçün çox şey dəyişdi. Qidalara mənasız hisslər yüklədiyimi, hərəkətə q ...

Tez-tez verilən suallar (1-10) Tez-tez verilən suallar (1-10)

Təlimlə qalıcı arıqlama metodu və Deniz Egece məhsulları haqqında tez-tez verilən suallar və onların ətraflı cavabları. Ümumi 86 sualdan ibarət bloqun ilk hissəsi (1-10) ...

Qidalanmada miqdarın əhəmiyyəti Qidalanmada miqdarın əhəmiyyəti

Təbiətin yağışına pis deyə bilmərik, yağışın miqdarı fayda və ya zərər verər. Küləyə də pis deyə bilmərik, yetərli miqdarda olduqda fayda, həddindən artıq sürətli olduqda isə zərər verər. Alov üçün oksigen və su az miqdarda fayda ...

Gündə 10 min addım mifdir ya həqiqət? Gündə 10 min addım mifdir ya həqiqət?

Ağıllı telefonlar (smartphone), pedometrlər (addım sayan cihazlar) və ya mobil telefon proqramları vasitəsilə gündə neçə addım atdığını hesablayan və addımlarının sayı 10 minə çatanda özünü yaxşı hiss edən çox sayda adam var. Laki ...

Bitki çayları ilə bağlı bilməli olduğunuz məqamlar Bitki çayları ilə bağlı bilməli olduğunuz məqamlar

Doqquz il müddətində həkimlər yaşı 30-dan 79-a qədər olan 456000 insanın sağlamlığını və qida vərdişlərini tədqiq etmişlər. Həmin müddət ərzində 1731 qida borusu xərçəngi aşkar olunub. Alimlər müəyyən ediblər ki, müntəzəm olaraq q ...

Təranə İsmayılovanın 20 kq Arıqlama Hekayəsi Təranə İsmayılovanın 20 kq Arıqlama Hekayəsi

Diyetoloqlara çox gedirdim, onlar yeməklərə o qədər qadağa qoyurlar ki, yeməklərə həsrət qalırdım. İstədiyim çəkiyə düşəndən sonra sevdiyim yeməkləri yeyirdim və təkrar iki qat o çəkiləri geri alırdım. Daha sonra diyetoloqlara ina ...

Əlaqə üçün:

  • Azərbaycan, Bakı, Xətai, Nobel Prospekti 15, Azure Biznes Mərkəzi, Ofis 116
  • +994 (12) 488 6815
  • info[at]dena[dot]az
  • www.denizegece.az | www.dena.az